Rozwód za porozumieniem stron a alimenty na żonę

Rozwód za porozumieniem stron a alimenty – podstawowe zasady

Rozwód za porozumieniem stron a alimenty na żonę? Temat świadczeń alimentacyjnych na rzecz byłego małżonka wzbudza różne emocje i kontrowersje.  Alimenty większości z nas kojarzą się z utrzymaniem dzieci. Jak długo trzeba płacić alimenty? Czy wina jednego z małżonków ma jakieś znaczenie? Kiedy mogę domagać się alimentów? Te i podobne pytania często padają podczas moich spotkań z klientami w Gdańsku, podczas których omawiamy ich sprawy rozwodowe. Spotykam się ze skrajnie różnymi poglądami na ten temat – są osoby, które uważają, że po rozwodzie powinny ustawać wszelkie zobowiązania pomiędzy byłymi małżonkami i żądanie alimentacyjne na byłą żonę czy męża jest próbą wyłudzenia dodatkowych pieniędzy. Muszę jednak podkreślić, że obowiązek alimentacyjny pomiędzy byłymi małżonkami wyznacza i ma swoje uzasadnienie w istniejącym wcześniej związku małżeńskim.

W dzisiejszym wpisie poruszę ten wątek a także omówię kwestię rozwodu bez orzekania o winie i jego związku z alimentami pomiędzy byłymi małżonkami.                                                                             

Kodeks rodzinny i opiekuńczy przewiduje dwa rodzaje obowiązku alimentacyjnego: zwykły i rozszerzony. Zakres i czas trwania obowiązku alimentacyjnego normuje art. 60 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

• Małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego.
• Jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku.
• Obowiązek dostarczania środków utrzymania małżonkowi rozwiedzionemu wygasa w razie zawarcia przez tego małżonka nowego małżeństwa. Jednakże gdy zobowiązanym jest małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia, obowiązek ten wygasa także z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu, chyba że ze względu na wyjątkowe okoliczności sąd, na żądanie uprawnionego, przedłuży wymieniony termin pięcioletni.

Prawo w ten sposób chroni małżonków, którzy zarabiają mniej i poświęcili swoje kariery na rzecz rodziny, zajmując się wychowaniem dzieci i prowadzeniem domu. Chodzi o zapewnienie, iż pomimo rozwodu mąż czy żona nie tracą swojego prawa do życia na tym samym poziomie materialnym.  

W jaki sposób dochodzić  alimentów? Jakie alimenty przy rozwodzie za porozumieniem stron?

Alimentów można dochodzić już podczas pierwszej rozprawy sądowej. Rozważając tę kwestię, Sąd będzie brał pod uwagę wszelkie okoliczności i aspekty. Jednym z kluczowych jest orzeczenie przez sąd o winie jednego ze współmałżonków za rozkład pożycia małżeńskiego. Ma to miejsce gdy rozwód nie jest orzekany za porozumieniem stron. W takiej sytuacji, małżonek który nie ponosi winy a w wyniku rozwodu znalazł się w niedostatku może domagać się od drugiego małżonka alimentów. Niemniej jednak nie jest to jedyna sytuacja gdy można żądać świadczenia obowiązku alimentacyjnego.

Alimenty na byłego małżonka w przypadku orzeczenia rozwodu bez orzekania o winie, za porozumieniem stron są możliwe. Przepis art. 60 KRiO wskazuje dwie sytuacje, kiedy będzie to możliwe: orzeczenie rozwodu i uznanie że oboje małżonkowie są winni jego rozkładu albo sąd zasądza rozwód bez orzekania o winie.

Jak dochodzić alimentów na byłego małżonka?

Obowiązek alimentacyjny przy rozwodzie bez orzekania o winie uzależniony jest od wystąpienia dwóch przesłanek : sąd orzeknie, że żaden z małżonków nie ponosi winy za rozwód a eks-małżonek ( żądający alimentów) w wyniku rozwodu znajdzie się w niedostatku.

Stan niedostatku rozumie się jaki taki, gdy małżonek domagający się alimentów nie jest w stanie własnymi siłami zapewnić sobie swoich usprawiedliwionych potrzeb.

Co ważne- z żądaniem zasądzenia alimentów na byłą żonę czy męża można wystąpić  już w pozwie o rozwód, ale i później- wytaczając odrębne powództwo. Może zdarzyć się tak, że przykładowo w chwili orzekania o rozwodzie obydwoje małżonkowie mają stałą pracę, są w stanie się utrzymać. Jakiś czas później jeden z nich w wyniku nieszczęśliwego wypadku, na jego skutek traci pracę i nie może pracować. Może on wówczas wystąpić z powództwem o zasądzenie alimentów.

Jak długo trwają alimenty po rozwodzie za porozumieniem stron?

W przypadku rozwodu bez orzekania o winie, rozwodu za porozumieniem stron obowiązek alimentacyjny wygasa z chwilą zawarcia przez uprawnionego do alimentów nowego związku małżeńskiego. Czyli, w sytuacji gdy uprawniony do alimentów były mąż czy zona zawrze nowy związek małżeński traci prawo do otrzymywania alimentów od byłego współmałżonka.

Obowiązek alimentacyjny wygasa także  z upływem 5 lat od daty uprawomocnienia się rozwodu, chyba że biorąc pod uwagę szczególne okoliczności Sąd ( na żądanie uprawnionego do alimentów) przedłuży je na kolejne 5 lat.

Najważniejsze wnioski

• Przy rozwodzie za porozumieniem stron (bez orzekania o winie) alimenty na byłego małżonka są możliwe, jeśli uprawniony jest w niedostatku.
• Obowiązek ten co do zasady wygasa po 5 latach od rozwodu (z wyjątkami) lub po zawarciu nowego małżeństwa.
• Alimenty na dzieci ustala się niezależnie od tego, czy rozwód jest „za porozumieniem stron”.
• Żądanie alimentów można zgłosić już w pozwie rozwodowym albo później w osobnej sprawie.

Świadcząc usługi doradztwa prawnego w Gdańsku zajmuje się kwestią świadczeń alimentacyjnych.

Jako adwokat specjalizujący się w sprawach rodzinnych omówię z Tobą wszelkie niejasności i przedstawię wspólną strategię prowadzenia Twojej sprawy.